معماری (های-تک)

( تکنولوژی بسیار پیشرفته )

در سال 1971 دو معمار جوان ایتالیایی تبار به نام‌های ریچارد راجرزورنزو پیانودر مسابقه طرح ساختمان ژرژ پمپیدو در پاریس برنده اعلام شدند، نمای این ساختمان را مجموعه ای از دودکش‌ها، آب گردان‌ها، لوله‌های تاسیساتی و ستون‌ها، تیرها، بادبندها، راه پله‌ها و مسیرهای رفت و آمد تشکیل می‌داد.

این معماران، آغازگر سبکی در اروپا بودند که به نام‌ های-تک یا تکنولوژی بسیار پیشرفته معروف گردید. معماران این سبک تکنولوژی را دستاورد بزرگ مدرنیته و مهمترین عامل توسعه و پیشرفت در قرن بیستم می‌دانند. از نظر آنها، عصاره و مشخصه هر عصر در معماری آن دوره شکل کالبدی یافته است. به عنوان نمونه بناهای عظیم روم باستان نمایش قدرت امپراتوری و حکومت سزارها می‌باشد، به همین ترتیت ساختمان‌های امروزی می‌باید، نمایش دهنده عصاره فکری و تکنیکی عصر حاضر یعنی تکنولوژی باشد.

نظریات و مبانی معماری مدرن و های-تک شبیه به هم می‌باشد ولی از نظر شکلی تفاوت‌هایی بین این دو مکتب معماری مشاهده می شود، به طور کلی می توان گفت که ان سادگی و بی پیرایگی که در معماری مدرن وجود دارد در های–تک ملاحظه نمی شود و اگر معماران مدرن در طرح های خود ماشین را به نمایش گذاشته اند. معماران های–تک، داخل ماشین و اجزاء آن را نشان می دهند.

راجرز معتقد است که ((هر بنایی باید نمایانگر زمان خود باشد)). به نظر وی در عصر تکنولوژی نمی توان در خانه های یونان باستان و یا قصرهای امپراتوری روم باستان زندگی کرد.

اصول فکری و طراحی این سبک را می توان در ده مورد زیر خلاصه کرد:

  • بینش پوزیتیوسیم وخوشبینی به علم و پیشرفت علمی و تکنیکی
  • نمایش تکنولوژی به عنوان عصاره و دستاورد عصر جدید
  • نمایش پروسه ساخت
  • شفاف نمودن لایه لایه کردن و نمایش حرکت در ساختمان
  • نمایش ساختار و اجزاء درون بنا در نمای ساختمان
  • استفاده از رنگ‌های روشن وساده
  • سازه و ساختار به عنوان تزئینات
  • استفاده از اجزای کششی سبک
  • جدا کردن بخش های سرویس دهنده از قسمت‌های سرویس شونده
  • طراحی بام ساختمان به عنوان نمای پنجم ساختمان

 گرد آوری: الهام قوپرانلو

 

معماری  اکو-تک

( اکولوژی +تکنولوژی )

اگرچه اکثر معماران های–تک انگلیسی هستند ولی مهم ترین منتقد معماری  های – تک  پرنس چارلز ولیعهد انگلستان است وی معتقد است که تکنولوژی ابزار است و نه غایت وما با تکنولوژی مدرن شرایط زیستی کره زمین را به مخاطره انداخته ایم.

دیگر منتقدان این سبک گروههای طرفدار محیط زیست هستند. معماران  های –تک  معتقدند که مشکل تکنولوژی نیست بلکه راه حل در استفاده صحیح از تکنولوژی است. امروزه در کارهای این معماران دیده می شود که با استفاده ازتکنولوژی سعی در استفاده حداکثر از عوامل طبیعی همچون آفتاب باد آب‌های زیرزمینی و گیاهان برای تنظیم شرایط محیطی ساختمان دارند. لذا در معماری جدید آن‌ها که به نام  اکو – تک  خوانده می‌شود. تکنولوژی در مقابل طبیعت قرار ندارد. بلکه درکنار و موازات طبیعت برای بهره برداری هرچه بیشتر از امکانات محیطی وتامین اسایش انسان جای دارد.

در کارهای اخیر  معماران این سبک همواره در کنار عکسهای زیبای ساختمانهای انها مقطعی از بنا وجود دارد که در ان نحوه استفاده از عوامل اقلیمی با کمک تجهیزاتی همچون دودکش های هوا، آینه‌های منعکس کننده، پوسته‌های هوشمند، گلخانه‌ها، پله‌های شیشه‌ای و تبادل کننده‌های حرارتی نشان داده شده است.

شکل خود ساختمان در مقطع نیز با توجه به زاویه تابش آفتاب و سرعت و جهت باد در فصول مختلف سال طراحی شده است.

معماران اکو –تک از پوسته ساختمان به عنوان پوسته دوم نام می‌برند. منظور از پوست اول پوست بدن انسان است در کارهای نورمن فاستر و رنزو پیانو پوست دوم  همچون پوست اول به صورت هوشمند طراحی شده است .همچنان که پوست انسان در مقابل  سرما گرما رطوبت وکوران هوا از خود عکس العمل نشان می دهد پوسته بعضی از ساختمان‌های این دو معمار نیز در فصل های مختلف عکس العمل مناسب در مقابل شرایط محیطی از خود نشان می دهند.

راجرز از این ساختمان‌ها به عنوان  “آفتاب پرست” نام می برد، موجودی که خود را با شرایط مختلف محیطی تطبیق می‌دهد.

امروزه استفاده کردن از انرژی و صرفه جوئی کردن یکی از دغدغه‌های مسائل جهانی است و برای همین منظور اجرای استانداردها و معیارهای دائمی صرفه جوئی در انرژی تعیین و کنترل دقیق مصرف انرژی در ساختمان امری حیاتی به نظر می‌رسد. این معماری در اصل مفهوم معماری هماهنگ با طبیعت است.

از اصولی که دراکثر یت کارهای ارائه شده در اکو – تک به نظر می رسد می توان موارد زیر را بیان کرد:

  •       تهویه طبیعی با امکان جریان هوا از سقف
  •       تهویه مطبوع از طریق پالایش شبانه ودمیدن هوا از زیر کف
  •       کنترل نور ونظایر انها
  •       استفاده کردن از  منابع طبیعی زیر زمینی
  •       استفاده کردن از انرژی منابع طبیعی همچون گرما  نور خورشید باد انرژی گرمایی اب باران و …
  •       گرد اوری: الهام قوپرانلو

     

طراحی اکولوژیک در معماری

 ( طراحی سبز)

برای طراحي حساس به اكولوژي بايد تغييراتي اساسي در تفكرمان نسبت به ارتباط و جايگاه‌مان در دنياي طبيعي ايجاد كنيم و از قيد و بندهايی كه در علوم حاضر و ديدگاه هاي سياسی، اجتماعي و اقتصادي وجود دارد و تحويلاً انسان را قدرت برتر و بي نياز از طبيعت می‌داند رها شويم. در طراحي اكولوژيك لازم است كه معمار به طبيعت به عنوان يك سيستم پويا بنگرد و محيط مصنوع را وابسته به آن بداند، اين ارتباط « پيوستگی » نام دارد. اساساَ طراحی اكولوژيك درك ارتباط بين اجزاي زنده و غير زنده طبيعت است.

در طراحي اكولوژيك بايد بتوان اين شاخص ها را ارزيابي كرد: اگر ما مي سازيم ، كجا مي سازيم ، چه مي سازيم ، و چگونه مي سازيم؟

درعمل ، طراحي اكولوژيك دخالت بشر در طبيعت محسوب می‌شود.

يك ساختمان مجموعه اي از فعاليت‌هاي بشري تأثيرگذار برطبيعت است. بنابراين ابتدا لازم است مفاهيم اصلي اكولوژي و كاربردهاي آنرا بدانيم، ‌چرا كه يك طراح بايد بداند دخالتهاي او در طبيعت (چه در زمينه كشاورزی، ساختمان سازی و يا ساخت جاده ها و …) تا چه اندازه با سيستم‌هاي طبيعي همگام است. بدين معني كه به طور مثال كمترين خرابي ها را در اكوسيستم به وجود آورد و يا از منابع تجديدپذير با احتياط استفاده كند و سيستمهايي را طراحي كند كه همزيست و سازگار با فرايندهاي اكوسيستم باشد . اساساً چنين اهدافي در رويكردهاي اكولوژيكي مورد نظر است.

توسعه پايدار

تخريب مداوم بيوسفر از طريق بهره برداري بيش از حد و استفاده نادرست از منابع نه تنها توانائي آنرا در توليد منابع اصلي كاهش داده است بلكه امكان تجديد آنها را نيز محدود نموده است . شرط اوليه پاياماندن اكوسيستم حفظ يكپارچگي و تماميت آن است ، چرا كه در اين حالت مي تواند فشارهايي راكه از سوي بشر به آن وارد شده جبران نمايد و از لحاظ زيستي پويا و مولد باقي بماند .

منابع غير تجديدشونده هم بايد به نحو شايسته اي مصرف شوند كه براي نسل هاي آينده مفيد و در دسترس باقي بمانند ، بنابراين از اين ديدگاه ، اساس طراحي اكولوژيك بر عقب نشيني در اين نبرد نيست بلكه در جستجوي راه هايي است كه بتواند در حد امكان در طبيعت دستكاري كمتري كرده از تخريب آن جلوگيري نمايد .

اهداف طراحی اکولوژیک به قرار زیرند:

  • طراحی اکولوژیک؛ طبیعت بازگشت پذیر و مرزهای آنرا محترم می شمارد.
  • طراحي اكولوژيك؛ اهميت تنوع زيستي گونه ها را در نظر دارد.
  • طراحی اکولوژیک همواره باید متوجه این نکته باشد که هیچ گاه نمی تواند پیچیدگی طبیعت را کامل و جزء به جزء باز سازی کند طراحی اکولوژیک باید به دنبال ترمیم و نگهداری اکوسیستم ها باشد.
  • طراحی اکولوژیک به دنبال همزیستی میان سیستم های مصنوع بشر و سیستم های طبیعی است.
  • طراحی اکولوژیک ایجاد بی نظمی در سیستم های طبیعی را به حساب می آورد.
  • طراحی اکولوژیک همواره معتقد است که طبیعت آخرین الگو برای همه طراحی ها است.
  • طراح اکولوژیک به این نکته واقف است که محیط مصنوع به زمین به مثابه فراهم کننده منابع انرژی و مواد وابسته است.
  • طراحی اکولوژیک؛ از حداکثر کارایی منابع تجدیدناپذیر استفاده لازم را می نماید.
  • طراحی اکولوژیک براین نکته اذعان دارد که تمامی طراحی ها ، اثری جهانی دارند چرا که اکوسیستم ها به یکدیگر وابسته اند.
  • طراحی اکولوژیک؛ مدیریت تأثیرات محیط مصنوع بر اکوسیستم ها را بر عهده دارد.
  • طراحی اکولوژیک به این نکته توجه دارد که تمامی فعالیت های ساختمانی در بر گیرنده تغییرات فضایی و تبادلات ماده و انرژی است.
  • طرحی اکولوژیک باید در مورد طبیعت همه جانبه نگر باشد.
  • طراحی اکولوژیک باید دیدی پیش بینی کننده داشته باشد.
  • طراحی اکولوژیک چند منظوره است.